Czy praktykujesz Heian bądź Pinan?
Jeśli trenujesz karate shotokan, shito-ryu bądź shorin-ryu to z pewnością tak.
Nawet niektóre koreańskie sztuki walki je ćwiczą.

W rzeczywistości pięć form Heian jest najczęściej nauczanych w świecie karate.
Kata te mają swoją historię. Zostały stworzone przez Itosu Anko poprzez podzielenie sekwencji występujących w Channan (forma, której nauczył się od Chińczyka, którego nazwiska nie znamy).

Na samym początku funkcjonowały pod nazwą Pinan, i dopiero gdy zaszła potrzeba „zjaponizowania” karate, Gichin Funakoshi zmienił nazwę na Heian. Kilka lat później wprowadzono naukę karate do szkoły, a rozpoczęto od szkoły podstawowej Shuri Jinjo w 1901 roku.
Jakiś czas później Yoshitaki Funakoshi wyodrębnił Taikyoku (w dosłownym tłumaczeniu po prostu „początek”) z kata Heian Shodan. Miało to ułatwić opanowanie trudniejszych ruchów przez młodszych adeptów.

Zarówno Pinan (okinawski sposób czytania) jak i Heian oznaczają spokój umysłu, ale Japończycy uważają, że można tę nazwę interpretować zupełnie inaczej. Itosu Anko był przecież okinawskim uczonym, podziwiał chińską kulturę (w tamtych czasach było to oczywiste i najzupełniej normalne) i nadał tę konkretną nazwę z jakiegoś powodu.

Nazwa „pinan” tłumaczona z języka chińskiego oznacza bezpieczeństwo. Japońscy mistrzowie są przekonani o tym, że chodziło o bezpieczeństwo jakie dawało opanowanie pięciu kata Pinan, a więc wszystkich podstawowych bloków, uderzeń i kopnięć. Samo to powinno pozwolić obronić siebie i swoich bliskich w sytuacji zagrożenia życia. Z tego powodu trening karate rozpoczyna się przeważnie od nauczania właśnie tych form, i dopiero ich opanowanie pozwala przejść dalej.

KONKRETY…

Każde kata odpowiada jednemu z żywiołów, chociaż nie każdy adept karate zdaje sobie z tego sprawę. Nie zapominajmy, że w Japonii funkcjonował animizm i uwielbienie dla natury. Był to jeden z ważnych aspektów ich religii.
Ziemia, woda, ogień, powietrze oraz pustka to elementy kształtujące istnienie. Wszystkie mogą niszczyć i budować. Wszystko zależy w czyich rękach się znajdą. Dlatego zadaniem sensei jest przekazywanie wiedzy karate tylko sprawdzonym uczniom, godnym zaufania.

Heian Shodan (平安初段) – Stanowi połączenie podstawowych ataków i bloków, których na początku swej drogi uczy się każdy karateka. Age uke, gedan barai, shuto uke, oi zuki, tettsui. Całe kata wykorzystuje postawę zenkutsu dachi, lecz na samym końcu pojawia się pozycja cofnięta czyli kokutsu dachi.
Żywioł jaki reprezentuje to ziemia.

Heian Nidan (平安二段) – drugie z cyklu kata heian. Przeważa w nim pozycja kokutsu dachi, pojawiają się pierwsze kopnięcia – mae geri, yoko geri oraz nowe bloki i uderzenia. Uchi uke, gyaku zuki, nukite. Ta forma reprezentuje powietrze.

Heian Sandan ( 平安三段 ) – trzecie kata z grupy Heian. Pozwala ćwiczyć płynne przejścia pomiędzy atakami na poziom chudangedan oraz trudniejsze zwroty (tai sabaki). Zawiera w sobie bloki łokciem, kopnięcia depczące (fumikomi geri) czy też uderzenia grzbietem pięści (uraken uchi)  Pojawia się pozycja jeźdźca (kiba dachi).
Odpowiada ogniowi.

Heian Yondan (平安四段) – czwarte z kolei kata grupy Heian. Do opanowania mamy w nim stosunkowo trudną, jak dla osób początkujacych pozycję, skrzyżowanych nóg (kosa dachi), a do tego poznajemy kilka nowych bloków i ataków. Wzmocniony blok przedramieniem (morote uke), blok X na poziom gedan (juji uke) oraz atak łokciem (empi uchi). Dochodzi również hiza geri czyli kopnięcie kolanem.
Reprezentuje żywioł wody.

Heian Godan (平安五段) – ostatnie kata z grupy Heian. Forma o zmiennym tempie, gdzie techniki wolne przeplatają się z dynamicznymi.
To właśnie pokazanie tej różnorodności przy zachowaniu doskonałej techniki, umożliwia ćwiczącemu w pełni zrozumieć daną formę oraz przygotowuje go do osiągnięcia mistrzostwa. Nowym elementem w kata jest wyskok (tobi), z dość trudnym, jak dla młodych adeptów, lądowaniem w pozycji kosa dachi. Ponadto Heian Godan pozwala utrwalić bloki, ataki i pozycje poznane w poprzednich Heian. Elementem, reprezentowanym przez to kata jest pustka.

#heian #kata #pinan