Białe, żółte, pomarańczowe, zielone, niebieskie, brązowe i czarne. Kolory pasów w tradycyjnych sztukach walki oznaczają rozwój studentów, poziom ich umiejętności i doświadczenia.

Jednak w przeciwieństwie do popularnych przekonań, używanie kolorowych pasów do oznaczania rangi lub umiejętności jest stosunkowo niedawnym wynalazkiem. Powstało dopiero pod koniec XX wieku.

Japońska kultura ma tendencję do strukturyzacji każdego aspektu życia. Niemal każda tradycyjna sztuka, która istnieje w Japonii (począwszy od sztuki układania kwiatów, przez sztukę kaligrafii) posiada swoisty system stopni zaawansowania. Podobnie rzecz ma się ze sztukami walki.

Istnieje pewna legenda, czy też mit mówiący o tym skąd wzięły się kolory pasów. Ponoć pierwsi budoka rozpoczynali trening opasani w biodrach białym pasem, który w toku lat treningu brudził się od potu, krwi, ziemi. Znając jednak zamiłowanie Japończyków do schludnego wyglądu (który idzie często w parze z poczuciem niesplamionego honoru) może to być jedynie bajka.

Fakty są zupełnie inne.

Wspominałam już, że to sensei Jigoro Kano wprowadził ujednolicone stroje do treningu. Nie była to oczywiście jego jedyna zasługa – miał ich bardzo wiele. Przez sportowe i wychowawcze, aż do typowo organizacyjnych.

Krótko po stworzeniu judo (ok. 1880 roku) sensei Jigoro Kano zaczął przyznawać niektórym ze swoich uczniów stopień shodan, czyli stopień początkowy będący najniższym stopniem czarnego pasa.
Wcześniej uczniowie otrzymywali po prostu zwoje z potwierdzeniem zdobytych przez nich umiejętności. Pierwszy – shodan  oznaczał początkującego, drugi – chudan, wskazywał średnią rangę. Trzeci zaś – jodan lub wyższej rangi, pozwolił studentowi poznać okuden (a więc rozpocząć trening sekretnych technik, zarezerwowany tylko dla najlepszych, najlepiej rokujących uczniów).
Inny wczesny system wykorzystywał serię licencji zwanych menkyo. Pierwszy stopień – kirikami, był zwykle przyznawany po trzech latach treningu i oznaczał, że student został przyjęty przez jego szkołę jako poważny uczeń, godny dalszej nauki pod okiem swojego mistrza. Menkyo kaiden zaś to swego rodzaju licencja uprawniająca do nauczania.

W 1907 roku sensei Kano wprowadził podział na trzy kolory pasów. Biały dla mudansha (mniej doświadczonych), brązowy dla uczniów wykazujących się zaangażowaniem i umiejętnościami podstawowymi oraz czarny dla yudansha (doświadczonych studentów, trenujących minimum 5 lat).

System utworzony przez Kano przyjął się w Dai Nihon Butoku-kai (Wielkiej Japońskiej Organizacji Cnót Wojennych, która powstała, by kultywować wojowniczego ducha oraz uporządkować sposoby nauczania sztuk walki).
Obejmował 6 kyu – trzy białe i trzy brązowe pasy, oraz przewidywał stopnie dan dla nauczycieli – czarne pasy.
Sensei Funakoshi po 1922 roku również przyjął ten system, co spowodowało jego upowszechnienie.

Dopiero znacznie później, za sprawą zachodnich wpływów zmieniły się kolory pasów.
Japończycy na początku uważali to za brak szacunku dla ich kultury, nie mniej jednak przekonali się szybko, że ludzie zachodu muszą mieć widoczne potwierdzenie swoich umiejętności. Inaczej szybko rezygnują.

Pojawiły się więc kolory, ale zacznijmy od najniższego:

Biały pas – oznacza narodziny lub początek procesu siewnego. Student z pasem koloru białego jest początkującym, poszukującym wiedzy o sztuce.

Żółty pas – oznacza pierwsze promienie światła słonecznego, padające na ziarno w ziemi, dające nową siłę wraz z początkiem nowego życia. Uczeń z żółtym pasem otrzymuje swój pierwszy promień, otwierając swój umysł na wiedzę przekazywaną przez swoich instruktorów.

Pomarańczowy pas – reprezentuje rosnącą moc słońca, ogrzewającą ziemię, aby przygotować się na nowy wzrost na wiosnę. Student zaczyna czuć swoje ciało i umysł i chłonie wiedzę.

Zielony pas – oznacza wzrost rośliny. Student z zielonym pasem uczy się wzmacniać ciało i dopracowuje swoje techniki.

Niebieski pas – oznacza błękitne niebo, do którego próbuje dotrzeć roślina, nadal pnąc się ku górze. Symbolizuje to głód wiedzy.

Brązowy pas – reprezentuje proces dojrzewania i zbioru. Brązowy pas jest dla zaawansowanego studenta, którego techniki zaczynają dojrzewać. On sam zaczyna rozumieć owoce swojej ciężkiej pracy jako początkującego.

Czarny pas – pokazuje, że roślina jest już wykształcona. Uczeń poszukuje nowej, głębszej wiedzy o sztuce. Kiedy zaczyna uczyć innych, sprawia, że proces się powtarza. Pomaga im rosnąć i dojrzewać.

Nigdy nie należy jednak zapomnieć, że to nie stopień czyni człowieka. Na każdym etapie szkolenia można odnaleźć osoby, które mimo tego samego koloru pasa znacznie różnią się od siebie umiejętnościami. Osiągnięcie danego koloru należy traktować jako efekt uboczny treningu sztuk walki a nie cel. Prawdziwym celem jest droga – rozwój osobisty.

Nie chodzi o pas. Chodzi o to, co oznacza.

#obi #pas #kolorpasa #sztukiwalki